{"id":9429,"date":"2024-02-14T11:30:19","date_gmt":"2024-02-14T11:30:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.natureconservation.wales\/project\/saving-the-marsh-fritillary-in-south-wales\/"},"modified":"2025-11-03T13:33:53","modified_gmt":"2025-11-03T13:33:53","slug":"saving-the-marsh-fritillary-in-south-wales","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/prosiectau\/saving-the-marsh-fritillary-in-south-wales\/","title":{"rendered":"Achub Britheg y Gors yn Ne Cymru"},"content":{"rendered":"\n

Pl\u00ees cyfrannwch i helpu i atal difodiant lleol un o’r rhywogaethau eiconig sy’n wynebu’r bygythiad mwyaf yn y du – gl\u00f6yn byw Britheg y Gors (Euphydryas aurinia<\/em>). <\/h2>\n\n\n\n

Mae\u2019r gl\u00f6yn byw yma wedi wynebu dirywiad trychinebus ledled llawer o Ewrop a\u2019r DU yn ystod y degawdau diwethaf. Er bod Cymru yn parhau i fod yn gadarnle cymharol iddo, hyd yn oed yma mae llawer o ddifodiant lleol wedi digwydd.<\/p>\n\n\n\n

\n \u201cOs ydyn ni wir am wyrdroi dirywiad byd natur yng Nghymru, mae\u2019n amlwg bod angen dulliau cadwraeth natur ychwanegol. Mae\u2019n wych gweld gweithredu mor gadarnhaol er budd gl\u00f6yn byw eiconig Britheg y Gors a meddwl, er efallai mai hwn yw\u2019r prosiect cyntaf o\u2019i fath yng Nghymru, nid hwn fydd yr olaf.\u201d<\/em>\n <\/p>\n\n\n\n

\n Iolo Williams: Darlledwr ar y Teledu a Naturiaethwr<\/strong>\n <\/p>\n\n\n\n

Ar \u00f4l blynyddoedd o baratoi a chynllunio, cafodd INCC drwydded ar ddiwedd 2020 i gasglu 80 o lindys o’r gwyllt i ddechrau rhaglen fagu mewn caethiwed. Yng ngwanwyn 2021, casglodd INCC, ynghyd \u00e2 phartneriaid y prosiect, 80 o lindys Britheg y Gors gyda\u2019r nod o adfer poblogaeth sy\u2019n prinhau yn nhirwedd El\u00e1i Uchaf yn Ne Cymru.<\/p>\n\n\n\n

Ar \u00f4l eu casglu, symudwyd y lindys i gorlannau magu yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru a’u gadael i chwileru. Fe wnaeth y gl\u00f6ynnod byw ddaeth allan fagu a dodwy wyau yn y planhigion Tamaid y Cythraul a ddarparwyd ar eu cyfer \u2013 prif blanhigyn bwyd y lindys. Ym mis Medi 2021, cafodd y pentwr cyntaf o lindys eu rhoi allan ar Gomin Llantrisant, y cyntaf o filoedd rydyn ni\u2019n bwriadu eu rhyddhau i\u2019r dirwedd dros yr ychydig flynyddoedd nesaf i helpu i roi hwb i\u2019r boblogaeth.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Y Fritheg Gors cyntaf eu rhoi allan ar Gomin Llantrisant, ym mis Medi 2021<\/figcaption><\/figure>\n\n\n
\n
\"\"
Delwedd thermol o lindys Britheg y Gors yn y gwanwyn 2022<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Yn 2022, roedden ni\u2019n falch iawn o ddarganfod bod y lindys wedi goroesi eu gaeafgwsg yn llwyddiannus ac wedi mynd ymlaen i chwileru a deor. Ar yr 11eg<\/sup> o Fai 2022, fe welson ni Fritheg y Gors yn hedfan ar y Comin am y tro cyntaf ers canol y 1990au!<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

Yn ystod y tymor hedfan ym misoedd Mai a Mehefin, gwelwyd cannoedd o l\u00f6ynnod byw Britheg y Gors ar draws y comin. Roedd plant ysgol lleol a gwirfoddolwyr sydd wedi helpu’r prosiect ym mhob cam yn gallu gweld eu holl waith caled yn agos. Mae\u2019r ysgol leol, Ysgol Gymraeg Castellau, wedi bod yn hollbwysig i\u2019r prosiect ac wedi annog y disgyblion i gymryd rhan weithredol yn y gwaith o arolygu a monitro Britheg y Gors yn lleol. Gobeithio y bydd llawer o\u2019r plant yma\u2019n tyfu i fyny i fod yn hyrwyddwyr Britheg y Gors yn y dyfodol.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n