{"id":9499,"date":"2024-02-19T11:29:33","date_gmt":"2024-02-19T11:29:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.natureconservation.wales\/?post_type=project&p=9499"},"modified":"2025-11-06T14:03:37","modified_gmt":"2025-11-06T14:03:37","slug":"adfer-tir-fferm-ym-mro-morgannwg","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/prosiectau\/adfer-tir-fferm-ym-mro-morgannwg\/","title":{"rendered":"Adfer tir fferm ym Mro Morgannwg"},"content":{"rendered":"\n

Yn 2023 daeth tirfeddianwyr newydd o Fro Morgannwg a oedd newydd brynu fferm 77ha at INCC. Tan yn gymharol ddiweddar, roedd yn fferm ddefaid a gwartheg gymysg yn cynnwys tir pori wedi’i wella’n amaethyddol a chaeau silwair, ynghyd ag ardaloedd bychain o goetir collddail a gwrychoedd trwchus.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ymyl glaswelltog o amgylch cae \u00e2r<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mae’r perchnogion tir yn frwd o blaid bywyd gwyllt a gofynnwyd i INCC gynnal arolwg o gynefinoedd y safle ac argymell y ffordd orau o wella’r safle i sicrhau\u2019r fioamrywiaeth orau yno, gan sicrhau ei fod yn parhau i fod yn fusnes fferm hyfyw.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Arolygon cynefinoedd yn 2023<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ychydig cyn i’r perchnogion newydd brynu’r eiddo, cafodd rhai o’r caeau eu troi’n gnydau \u00e2r. Mae’r rhain wedi cael eu rheoli’n ddwys, ond mae’r tir yn parhau i fod yn gartref i rywogaethau nodweddiadol, gan gynnwys yr Ysgyfarnog a’r Bras Melyn.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ysgyfarnog yn un o gaeau \u00e2r y fferm<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yn y gorffennol mae’r tir wedi cael ei reoli’n ddwys bob cam hyd at y gwrychoedd, gan adael fawr ddim lle ar gyfer bioamrywiaeth ar wah\u00e2n i’r gwrychoedd eu hunain. Roedd rhai o’r newidiadau rheoli a argymhellwyd gan INCC yn ymwneud \u00e2 chreu ‘lleiniau clustogi’ eang o amgylch ymylon y caeau \u00e2r a fyddai’n darparu lloches i Ysgyfarnogod a rhywogaethau eraill, yn ogystal \u00e2 ffynhonnell o fwyd i bryfed pan fydd amrywiaeth y blodau’n dechrau cynyddu, a allai gael ei hybu drwy blannu rhywogaethau brodorol. Bydd y pryfed hyn wedyn yn helpu i fwydo adar y ffermdir, fel yr Ehedydd, Corhedydd y Waun a\u2019r Bras Melyn. Yn 2025, mae stribedi byffer 6m wedi cael eu sefydlu o amgylch ffiniau’r holl gaeau \u00e2r ac maen nhw wedi cael eu defnyddio gan heidiau o linosiaid sy’n manteisio ar y ffynhonnell fwyd ychwanegol.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bras Melyn mewn gwyrych trwchus ar y fferm<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mae gostyngiad cyffredinol yn y mewnbwn cemegol, neu ei ddileu, wedi cael ei argymell hefyd, ond yn enwedig ar hyd y gwrychoedd a\u2019r dyfrffyrdd. Er bod y rhan fwyaf o’r tir yn mynd i gael ei gynnal a’i gadw fel tir fferm, ond gan ei reoli’n bennaf gyda bywyd gwyllt mewn golwg, argymhellodd INCC rai opsiynau yn benodol ar gyfer bywyd gwyllt hefyd. Yn gyntaf, plannu coed cydymdeimladol; dewiswyd cymysgedd o rywogaethau brodorol yn ofalus, yn briodol i’r ardal a’r mathau o bridd. Mae’r coed wedi cael eu plannul eu plannu mewn lleoliadau sydd \u00e2 gwerth bioamrywiaeth isel ar hyn o bryd ac mewn mannau a fydd yn gwella cysylltedd y cynefinoedd ar draws y safle.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Amrywiaeth o rywogaethau brodorol yn aros i gael eu plannu<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Myfyrwyr Coleg Penybont yn helpu i blannu’r coed<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Yn nes ymlaen yn 2025 bydd pyllau’n cael eu cloddio ar y safle a fydd o fudd mawr i amffibiaid ac infertebrata d\u0175r yn ogystal \u00e2 thacsa eraill; pyllau yw un o’r ffyrdd gorau o hybu bioamrywiaeth. Rydyn ni\u2019n edrych ymlaen at weithio gyda\u2019r perchnogion tir yn ystod y blynyddoedd sydd i ddod i fonitro sut mae\u2019r newidiadau rheoli yn gweithio a sut mae bioamrywiaeth yn ymateb. Diolch i\u2019r perchnogion am eu hangerdd a\u2019u brwdfrydedd dros y prosiect, mae\u2019n brosiect ysbrydoledig i fod yn rhan ohono.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yn 2023 daeth tirfeddianwyr newydd o Fro Morgannwg a oedd newydd brynu fferm 77ha at INCC. Tan yn gymharol ddiweddar, roedd yn fferm ddefaid a gwartheg gymysg yn cynnwys tir pori wedi’i wella’n amaethyddol a chaeau silwair, ynghyd ag ardaloedd bychain o goetir collddail a gwrychoedd trwchus. Mae’r perchnogion tir yn frwd o blaid bywyd […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":9484,"template":"","meta":[],"categories":[406,427,266],"tags":[428,430,262,429],"class_list":["post-9499","project","type-project","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-arolwg-bywyd-gwyllt","category-bywyd-gwyllt-tir-fferm","category-habitat-restoration-cy","tag-adfer-cynefinoedd","tag-ffermio-syn-gyfeillgar-i-fywyd-gwyllt","tag-nature-conservation","tag-tirwedd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/project\/9499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/project"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/project"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}