{"id":9569,"date":"2024-12-17T10:45:53","date_gmt":"2024-12-17T10:45:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.natureconservation.wales\/?post_type=project&#038;p=9569"},"modified":"2025-11-06T15:16:16","modified_gmt":"2025-11-06T15:16:16","slug":"achub-llygod-pengrwn-y-dwr-ucheldir-cymru","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/prosiectau\/achub-llygod-pengrwn-y-dwr-ucheldir-cymru\/","title":{"rendered":"Achub Llygod Pengrwn y D\u0175r Ucheldir Cymru"},"content":{"rendered":"\n<p>Mae INCC a\u2019i phartneriaid yn gobeithio achub poblogaeth o un o rywogaethau prinnaf a chyflymaf y DU ymhlith y mamaliaid, Llygoden Bengron y D\u0175r (<em>Arvicola amphibius<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong><em>\u201cWe have lost so many of our Water Voles in Wales over the past fifty years or so. If we don\u2019t do something urgently, we may end up losing this wonderful animal for good. Projects like this, that bring together conservationists, universities and local communities give us hope that we can save the Water Vole and lots of other species and their habitats as well\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n<cite><strong>Iolo Williams<\/strong><br><strong>T.V. Broadcaster and Naturalist<\/strong><\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Cael y newyddion diweddaraf am brosiectau<\/h4>\n\n\n  \n  \n  <div class=\"\n    mailpoet_form_popup_overlay\n      \"><\/div>\n  <div\n    id=\"mailpoet_form_4\"\n    class=\"\n      mailpoet_form\n      mailpoet_form_shortcode\n      mailpoet_form_position_\n      mailpoet_form_animation_\n    \"\n      >\n\n    <style type=\"text\/css\">\n     #mailpoet_form_4 .mailpoet_form {  }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_column_with_background { padding: 10px; }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_form_column:not(:first-child) { margin-left: 20px; }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_paragraph { line-height: 20px; margin-bottom: 20px; }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_segment_label, #mailpoet_form_4 .mailpoet_text_label, #mailpoet_form_4 .mailpoet_textarea_label, #mailpoet_form_4 .mailpoet_select_label, #mailpoet_form_4 .mailpoet_radio_label, #mailpoet_form_4 .mailpoet_checkbox_label, #mailpoet_form_4 .mailpoet_list_label, #mailpoet_form_4 .mailpoet_date_label { display: block; font-weight: normal; }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_text, #mailpoet_form_4 .mailpoet_textarea, #mailpoet_form_4 .mailpoet_select, #mailpoet_form_4 .mailpoet_date_month, #mailpoet_form_4 .mailpoet_date_day, #mailpoet_form_4 .mailpoet_date_year, #mailpoet_form_4 .mailpoet_date { display: block; }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_text, #mailpoet_form_4 .mailpoet_textarea { width: 200px; }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_checkbox {  }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_submit {  }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_divider {  }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_message {  }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_form_loading { width: 30px; text-align: center; line-height: normal; }\n#mailpoet_form_4 .mailpoet_form_loading > span { width: 5px; height: 5px; background-color: #5b5b5b; }#mailpoet_form_4{border-radius: 0px;text-align: left;}#mailpoet_form_4 form.mailpoet_form {padding: 20px;}#mailpoet_form_4{width: 100%;}#mailpoet_form_4 .mailpoet_message {margin: 0; padding: 0 20px;}#mailpoet_form_4 .mailpoet_paragraph.last {margin-bottom: 0} @media (max-width: 500px) {#mailpoet_form_4 {background-image: none;}} @media (min-width: 500px) {#mailpoet_form_4 .last .mailpoet_paragraph:last-child {margin-bottom: 0}}  @media (max-width: 500px) {#mailpoet_form_4 .mailpoet_form_column:last-child .mailpoet_paragraph:last-child {margin-bottom: 0}} \n    <\/style>\n\n    <form\n      target=\"_self\"\n      method=\"post\"\n      action=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-admin\/admin-post.php?action=mailpoet_subscription_form\"\n      class=\"mailpoet_form mailpoet_form_form mailpoet_form_shortcode\"\n      novalidate\n      data-delay=\"\"\n      data-exit-intent-enabled=\"\"\n      data-trigger-mode=\"\"\n      data-click-trigger-selector=\"\"\n      data-font-family=\"\"\n      data-cookie-expiration-time=\"\"\n    >\n      <input type=\"hidden\" name=\"data[form_id]\" value=\"4\" \/>\n      <input type=\"hidden\" name=\"token\" value=\"62211cabf7\" \/>\n      <input type=\"hidden\" name=\"api_version\" value=\"v1\" \/>\n      <input type=\"hidden\" name=\"endpoint\" value=\"subscribers\" \/>\n      <input type=\"hidden\" name=\"mailpoet_method\" value=\"subscribe\" \/>\n\n      <label class=\"mailpoet_hp_email_label\" style=\"display: none !important;\">Please leave this field empty<input type=\"email\" name=\"data[email]\"\/><\/label><div class='mailpoet_form_columns_container'><div class=\"mailpoet_form_columns mailpoet_paragraph mailpoet_stack_on_mobile\"><div class=\"mailpoet_form_column\" style=\"flex-basis:50%;\"><div class='mailpoet_form_columns_container'><div class=\"mailpoet_form_columns mailpoet_paragraph mailpoet_stack_on_mobile\"><div class=\"mailpoet_form_column\" style=\"flex-basis:50%;\"><div class=\"mailpoet_paragraph \"><input type=\"text\" autocomplete=\"given-name\" class=\"mailpoet_text\" id=\"form_first_name_4\" name=\"data[form_field_YjBmNWRmMTQ2ZWU2X2ZpcnN0X25hbWU=]\" title=\"First name\" value=\"\" style=\"width:100%;box-sizing:border-box;padding:5px;margin: 0 auto 0 0;\" data-automation-id=\"form_first_name\"  placeholder=\"First name\" aria-label=\"First name\" data-parsley-errors-container=\".mailpoet_error_2v6ih\" data-parsley-names='[&quot;Please specify a valid name.&quot;,&quot;Addresses in names are not permitted, please add your name instead.&quot;]'\/><span class=\"mailpoet_error_2v6ih\"><\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mailpoet_form_column\" style=\"flex-basis:50%;\"><div class=\"mailpoet_paragraph \"><input type=\"text\" autocomplete=\"family-name\" class=\"mailpoet_text\" id=\"form_last_name_4\" name=\"data[form_field_MjlkYmY5MjlmZTlhX2xhc3RfbmFtZQ==]\" title=\"Last name\" value=\"\" style=\"width:100%;box-sizing:border-box;padding:5px;margin: 0 auto 0 0;\" data-automation-id=\"form_last_name\"  placeholder=\"Last name\" aria-label=\"Last name\" data-parsley-errors-container=\".mailpoet_error_1uhad\" data-parsley-names='[&quot;Please specify a valid name.&quot;,&quot;Addresses in names are not permitted, please add your name instead.&quot;]'\/><span class=\"mailpoet_error_1uhad\"><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mailpoet_form_column\" style=\"flex-basis:50%;\"><div class='mailpoet_form_columns_container'><div class=\"mailpoet_form_columns mailpoet_paragraph mailpoet_stack_on_mobile\"><div class=\"mailpoet_form_column\" style=\"flex-basis:50%;\"><div class=\"mailpoet_paragraph \"><input type=\"email\" autocomplete=\"email\" class=\"mailpoet_text\" id=\"form_email_4\" name=\"data[form_field_YjJhNGMyZmRjMGU1X2VtYWls]\" title=\"Email Address\" value=\"\" style=\"width:100%;box-sizing:border-box;padding:5px;margin: 0 auto 0 0;\" data-automation-id=\"form_email\"  placeholder=\"Email Address *\" aria-label=\"Email Address *\" data-parsley-errors-container=\".mailpoet_error_g2q93\" data-parsley-required=\"true\" required aria-required=\"true\" data-parsley-minlength=\"6\" data-parsley-maxlength=\"150\" data-parsley-type-message=\"This value should be a valid email.\" data-parsley-required-message=\"This field is required.\"\/><span class=\"mailpoet_error_g2q93\"><\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mailpoet_form_column\" style=\"flex-basis:50%;\"><div class=\"mailpoet_paragraph \"><input type=\"submit\" class=\"mailpoet_submit\" value=\"SUBSCRIBE\" data-automation-id=\"subscribe-submit-button\" style=\"width:100%;box-sizing:border-box;background-color:#a81815;border-style:solid;border-radius:0px !important;border-width:1px;border-color:#ffffff;padding:7px;margin: 0 auto 0 0;color:#ffffff;\" \/><span class=\"mailpoet_form_loading\"><span class=\"mailpoet_bounce1\"><\/span><span class=\"mailpoet_bounce2\"><\/span><span class=\"mailpoet_bounce3\"><\/span><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n      <div class=\"mailpoet_message\">\n        <p class=\"mailpoet_validate_success\"\n                style=\"display:none;\"\n                >Check your inbox or spam folder to confirm your subscription.\n        <\/p>\n        <p class=\"mailpoet_validate_error\"\n                style=\"display:none;\"\n                >        <\/p>\n      <\/div>\n    <\/form>\n\n      <\/div>\n\n  \n<\/blockquote>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-in-burrow-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9548\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-in-burrow-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-in-burrow-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-in-burrow-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-in-burrow-600x338.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-in-burrow.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Y gred ydi bod Llygod Pengrwn y D\u0175r wedi wynebu dirywiad o fwy na 90% yn ystod y blynyddoedd diwethaf oherwydd cyfuniad o golli cynefin ac ysglyfaethu gan y Minc Americanaidd (<em>Neovison vison<\/em>) estron ac maen nhw bellach yn cael eu dosbarthu fel \u2018mewn perygl\u2019 yn y DU. Gall cynefinoedd yr ucheldir fod yn lloches i Lygod Pengrwn y D\u0175r lle mae\u2019r Minc yn llawer llai cyffredin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"571\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/American-Mink-Neovison-vison-1024x571.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9550\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/American-Mink-Neovison-vison-1024x571.jpg 1024w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/American-Mink-Neovison-vison-300x167.jpg 300w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/American-Mink-Neovison-vison-768x429.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/American-Mink-Neovison-vison-1536x857.jpg 1536w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/American-Mink-Neovison-vison-1320x737.jpg 1320w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/American-Mink-Neovison-vison-600x335.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/American-Mink-Neovison-vison.jpg 1561w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Minc Americanaidd<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Tan yn gymharol ddiweddar, y gred oedd bod cynefinoedd yr ucheldir yn anaddas ar gyfer Llygod Pengrwn y D\u0175r ac, o ganlyniad, ychydig o ymdrech sydd wedi\u2019i gwneud i arolygu\u2019r cynefinoedd hynny. Ers hynny, mae Llygod Pengrwn y D\u0175r wedi cael eu canfod mewn cynefinoedd ucheldirol sydd wedi\u2019u gwasgaru ar draws Cymru ond nid ydym yn deall llawer am eu hecoleg yma o hyd. Mae\u2019n bosibl bod y boblogaeth o amgylch Pen y Cymoedd ac ucheldiroedd Rhondda Cynon Taf \/ Castell-nedd Port Talbot yn sylweddol ar raddfa\u2019r DU, felly mae dealltwriaeth ddyfnach o ddeinameg eu poblogaeth yn allweddol i helpu i wyrdroi eu dirywiad.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Upland-Water-Vole-habitat-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9552\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Upland-Water-Vole-habitat-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Upland-Water-Vole-habitat-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Upland-Water-Vole-habitat-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Upland-Water-Vole-habitat-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Upland-Water-Vole-habitat-1320x880.jpg 1320w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Upland-Water-Vole-habitat-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Upland-Water-Vole-habitat.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Cynefin Llygoden Bengron y D\u0175r yn yr ucheldir<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bydd prosiect Llygoden Bengron y D\u0175r INCC yn yr ucheldir, sy\u2019n cael ei gyllido gan Gronfa Gymunedol Fferm Wynt Pen y Cymoedd, yn cynnal ymchwil hanfodol ac arloesol i wella ein dealltwriaeth ni o sut i helpu Llygod Pengrwn y D\u0175r mewn tirweddau ucheldirol. Yn bwysig iawn, bydd y prosiect yn sicrhau bod pobl a chymunedau lleol wrth galon cyflawni camau cadwraeth ac y bydd gan wirfoddolwyr lleol yr wybodaeth a\u2019r adnoddau i ddod yn hyrwyddwyr cadarn ar Lygod Pengrwn y D\u0175r yn y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae gan y prosiect dri amcan cyffredinol.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Amcan 1:<\/strong> Atal difodiant lleol poblogaethau Llygod Pengrwn y D\u0175r yn nhirwedd ucheldirol Pen y Cymoedd ac o\u2019i hamgylch. Bydd hyn yn cael ei gyflawni drwy gynnal arolygon cynefinoedd a rhywogaethau manwl, ymchwil arloesol, ymgysylltu \u00e2&#8217;r gymuned, eiriolaeth a chanllawiau i reolwyr tir.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-latrine-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9554\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-latrine-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-latrine-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-latrine-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-latrine-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-latrine-1320x990.jpg 1320w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-latrine-600x450.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-latrine.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Uchod: t\u0177 bach nodweddiadol Llygoden Bengron y D\u0175r<\/p>\n\n\n\n<p>Dde: tystiolaeth o Lygod Pengrwn y D\u0175r yn bwydo<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-vole-feeding-signs-1-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9557\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-vole-feeding-signs-1-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-vole-feeding-signs-1-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-vole-feeding-signs-1-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-vole-feeding-signs-1-1320x1760.jpg 1320w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-vole-feeding-signs-1-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-vole-feeding-signs-1.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>Amcan 2:<\/strong> Ymgysylltu \u00e2 chymunedau, grwpiau, ysgolion ac unigolion lleol fel bod pobl o bob oed yn cael eu hysbrydoli gan Lygod Pengrwn y D\u0175r a\u2019r bywyd gwyllt maen nhw\u2019n rhannu eu tirwedd ag ef. Cynnwys a chyflwyno gwybodaeth i bobl leol fel eu bod yn gallu chwarae rhan uniongyrchol ym mesurau cadwraeth Llygod Pengrwn y D\u0175r nawr ac yn y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"771\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-survey-1024x771.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9559\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-survey-1024x771.jpg 1024w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-survey-300x226.jpg 300w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-survey-768x578.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-survey-1536x1156.jpg 1536w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-survey-1320x993.jpg 1320w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-survey-600x452.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Water-Vole-survey.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Arolygu Llygod Pengrwn y D\u0175r<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Amcan 3:<\/strong> Creu dull Cymru gyfan o weithredu i warchod Llygod Pengrwn y D\u0175r yn ucheldiroedd Cymru, yn seiliedig ar y dystiolaeth wyddonol a\u2019r wybodaeth a gafwyd drwy\u2019r prosiect. Bydd technegau a modelu arloesol a ddefnyddiwyd yn ystod y prosiect yn cael eu defnyddio i gyflwyno gwybodaeth i bobl sy\u2019n gwneud penderfyniadau amgylcheddol ynghylch y ffordd orau o warchod poblogaethau Llygod Pengrwn y D\u0175r ledled Cymru a beth sydd angen ei wneud. Gall sefydliadau fel Cyfoeth Naturiol Cymru, yr Ymddiriedolaethau Natur, y Prosiect Mawndiroedd Coll ac Awdurdodau Lleol elwa i gyd o ganfyddiadau\u2019r prosiect.<\/p>\n\n\n\n<p>Dde: &#8216;cam twnel&#8217; am chwilio am Lygod Pengrwn y D\u0175r<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Camera-placement-10_08_23-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9561\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Camera-placement-10_08_23-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Camera-placement-10_08_23-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Camera-placement-10_08_23-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Camera-placement-10_08_23-1320x1760.jpg 1320w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Camera-placement-10_08_23-600x800.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Camera-placement-10_08_23.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Bydd pobl a chymunedau lleol yn ymwneud \u00e2 phob agwedd ar y prosiect, o ymchwil, mapio ac arolygon, i reoli ac adfer cynefinoedd yn ymarferol. Bydd y prosiect yn codi ymwybyddiaeth o Lygod Pengrwn y D\u0175r yn lleol drwy gyfleoedd gwirfoddoli a mentrau ymgysylltu. Yn bwysig iawn, bydd y prosiect yn dathlu pa mor bwysig yw\u2019r dirwedd leol i\u2019r mamal hynod brin yma a\u2019r rhan y mae pobl a chymunedau lleol wedi\u2019i chwarae wrth ddiogelu\u2019r rhywogaeth a chyfrannu at ei goroesiad yn y tymor hir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Peatland-Restoration-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9563\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Peatland-Restoration-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Peatland-Restoration-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Peatland-Restoration-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Peatland-Restoration-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Peatland-Restoration-1320x990.jpg 1320w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Peatland-Restoration-600x450.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Peatland-Restoration.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gwaith adfer mawndir<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Mae&#8217;r prosiect yn cefnogi swyddogion INCC, gwirfoddolwyr a myfyrwyr ym Mhrifysgolion Caerdydd ac Aberystwyth i gynnal dadansoddiad genetig o boblogaethau hysbys a newydd eu darganfod o Lygod Pengrwn y D\u0175r yn nhirwedd ucheldirol ardal y prosiect. Bydd yr ymchwil arloesol yma\u2019n datgelu pa mor gysylltiedig yw&#8217;r poblogaethau ac yn canfod lefel y cymysgu genetig. Byddai hyn yn dangos a yw Llygod Pengrwn y D\u0175r yn symud ar draws y dirwedd. Os yw\u2019r canlyniadau\u2019n dangos bod cysylltedd gwael rhwng poblogaethau, bydd y dystiolaeth honno\u2019n helpu i lywio\u2019r rheolaeth \/ creu cynefinoedd yn y dyfodol er mwyn helpu i wella cysylltedd.<\/p>\n\n\n\n<p>Fel rhan o&#8217;r prosiect, cyflogodd INCC 2 aelod newydd o staff a gafodd y dasg o arolygu, mapio a chynllunio digwyddiadau cymunedol. Mae Eliza a Richard wedi bod yn allweddol wrth ddod o hyd i lawer o boblogaethau newydd o Lygod Pengrwn y D\u0175r ar draws ardal y prosiect, gan gyfrannu&#8217;n fawr at ein gwybodaeth am Lygod Pengrwn y D\u0175r yr ucheldir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/c3ed7017-ff46-42d4-9bfa-1fb3495ea9ac-2-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11547\" srcset=\"https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/c3ed7017-ff46-42d4-9bfa-1fb3495ea9ac-2-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/c3ed7017-ff46-42d4-9bfa-1fb3495ea9ac-2-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/c3ed7017-ff46-42d4-9bfa-1fb3495ea9ac-2-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/c3ed7017-ff46-42d4-9bfa-1fb3495ea9ac-2-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/c3ed7017-ff46-42d4-9bfa-1fb3495ea9ac-2-1320x990.jpg 1320w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/c3ed7017-ff46-42d4-9bfa-1fb3495ea9ac-2-600x450.jpg 600w, https:\/\/www.wild.cymru\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/c3ed7017-ff46-42d4-9bfa-1fb3495ea9ac-2.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Yn anffodus, fe wnaethant hefyd ddod o hyd i dystiolaeth o\u2019r Minc Americanaidd yn lledaenu i gynefinoedd yr ucheldir ac mae hyn wedi arwain at INCC a phartneriaid yn sefydlu Partneriaeth Minc Americanaidd De Cymru (SWAMP). Mae&#8217;r gr\u0175p hwn yn cynnwys Cyngor Sir Castell-nedd Port Talbot, Cyfoeth Naturiol Cymru, Ymddiriedolaeth Natur De a Gorllewin Cymru, Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, Ymddiriedolaeth Natur Gwent a\u2019r Prosiect Mawndiroedd Coll. Mae rhagor o fanylion i&#8217;w gweld yma (<a href=\"https:\/\/www.natureconservation.wales\/cy\/establishing-the-new-south-wales-american-mink-partnership-swamp\/\">https:\/\/www.natureconservation.wales\/cy\/establishing-the-new-south-wales-american-mink-partnership-swamp\/<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p>Cysylltodd y bartneriaeth \u00e2 The Waterlife Recovery Trust sydd wedi cynnal prosiect arloesol i reoli\u2019r Minc Americanaidd yn Nwyrain Anglia (<a href=\"https:\/\/www.waterliferecoverytrust.org.uk\/\">Waterlife Recovery Trust &#8211; Saving our native wildlife from the introduced American Mink<\/a>). \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae INCC a\u2019i phartneriaid yn gobeithio achub poblogaeth o un o rywogaethau prinnaf a chyflymaf y DU ymhlith y mamaliaid, Llygoden Bengron y D\u0175r (Arvicola amphibius). Y gred ydi bod Llygod Pengrwn y D\u0175r wedi wynebu dirywiad o fwy na 90% yn ystod y blynyddoedd diwethaf oherwydd cyfuniad o golli cynefin ac ysglyfaethu gan y [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/prosiectau\/achub-llygod-pengrwn-y-dwr-ucheldir-cymru\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":10263,"template":"","meta":[],"categories":[406,266,267],"tags":[],"class_list":["post-9569","project","type-project","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-arolwg-bywyd-gwyllt","category-habitat-restoration-cy","category-wildlife-protection-cy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/project\/9569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/project"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/project"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wild.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}